COVID-19 en hoofd-halskanker

Als gevolg van de COVID-19-crisis is het aantal nieuwe diagnoses hoofd-halskanker vanaf week 8 tot en met week 14 gedaald. Deze ontwikkeling is zichtbaar in de Nederlandse Kankerregistratie op basis van voorlopige diagnoses uit de landelijke pathologiedatabase PALGA.

De voorlopige registraties voor hoofd-halskanker wijzen op een afname van het aantal hoofd-halskankers vanaf week 8 tot en met week 14. De aantallen per week zijn te klein om stellige uitspraken te doen. Er zijn echter verschillen tussen de lokalisaties van de kanker: we zien met name een afname bij mondholtekanker en we zien geen afname bij strottenhoofdkanker (larynxkanker). 

De afname in mondholtekanker lijkt deels te verklaren doordat in de eerstelijns mondzorg ook afwijkingen in de mond gesignaleerd worden die leiden tot doorverwijzing naar een specialist en de reguliere zorgverlening door mondzorgprofessionals sinds 16 maart gestaakt is. Op 22 april is aangekondigd dat de reguliere zorgverlening door mondzorgprofessionals geleidelijk weer kan worden opgepakt. Vanaf 28 april is te verwachten dat de mondzorg weer in toenemende mate operationeel is. Daarnaast is de daling waarschijnlijk ook veroorzaakt door uitgestelde huisartsbezoeken en doorverwijzingen alsmede uitstel van diagnostiek in de ziekenhuizen.

In week 15 is het aantal voorlopige registraties hoofd-halskanker weer licht gestegen, maar het aantal is nog niet terug op het oude niveau (van week 2 tot en met 8). Hoe deze trend zich verder ontwikkelt is nog niet duidelijk. De stijging in week 15 zien we vooral bij mondholtekanker, maar de aantallen voorlopige registraties van strottenhoofdkanker zijn juist lager in week 14 en 15 en blijven ook laag bij keelholtekanker.

Tijdslijn

  • Week 9 donderdag 27 februari bevestiging 1e patiĆ«nt met COVID-19 in Nederland.
  • Week 10 1e week na bevestiging eerste geval COVID-19 in Nederland. Opschaling IC nodig – 8 maart 2020, waardoor prioritering in ziekenhuizen.   
  • Week 12 maandag 16-3-2020: Mondzorgkoepels hebben in overleg met en gesteund door VWS en IGJ hun verantwoordelijkheid genomen en de reguliere zorgverlening per 16 maart jl. gestaakt.
  • Vanaf week 12: Advies mondkoepels 16-03-2020: alleen spoedbehandeling door mondzorg-professionals.
  • Week 14 en 15: Oproep in media om naar huisarts te gaan met klachten, met als eerste 3 april in de Volkskrant en op 10 april een gezamenlijk persbericht van kankerorganisaties
  • Eind week 16: Bericht 17-4-2020 NHG nieuws geleidelijk hervatten zorg aan niet-coronapatienten
  • Week 17 woensdag 22-4-2020 bericht KNMT. Vanaf 22 april kunnen mondzorgpraktijken de reguliere mondzorg op verantwoorde en gepaste wijze hervatten. Dit houdt in dat alle mondzorgverleners en mondzorgpraktijken daarbij de Leidraad Mondzorg Corona volgen. 

Monitoren

IKNL monitort de gevolgen van de COVID-19 crisis op de kankerzorg en bericht hierover op de webpagina www.iknl.nl/covid-19