IKNL pleit voor beter gebruik van deskundigheid palliatieve sedatie

Het zal niemand ontgaan zijn: dinsdag 8 oktober 2013 opende de Volkskrant met ‘Arts faalt bij stervensbegeleiding’, met daarboven ‘Kennis schiet tekort’ en ‘Kankercentrum roept op tot professionalisering palliatieve zorg’. Koppen die wij noch de journaliste hadden bedacht, maar die een hoop stof deden opwaaien. Hier een toelichting hoe dit is gegaan.

De journaliste van de Volkskrant was al vanaf het voorjaar bezig zich te oriënteren op het onderwerp en heeft lang geworsteld met de vraag hoe dit brede onderwerp aan te vliegen. Ze heeft daarvoor met heel veel professionals en deskundigen gesproken, waaronder begin juli met Marlies Jansen-Landheer van IKNL. Op een gegeven moment heeft zij casuïstiek gevonden over palliatieve sedatie die zij uiteindelijk centraal heeft gezet. Zij heeft bij velen getoetst of dit incidenten zijn of dat de voorbeelden worden herkend. Dat laatst bleek het geval en dat was de reden waarom de Volkskrant het op deze manier naar buiten heeft gebracht. De krant heeft alleen wel onafhankelijke derden nodig om dat beeld te bevestigen.

IKNL is hierop ingegaan omdat we achter de boodschap staan dat er nog veel te verbeteren is in de toepassing van de richtlijn, de kennis en vaardigheden van professionals en de multidisciplinaire samenwerking. Daar zijn harde en minder harde aanwijzingen voor, zo blijkt uit diverse onderzoeken en de vele casuïstiek binnen de consultatieteams.

Krantenkoppen
Uiteraard is niet alles in de krant terecht gekomen. De vele nuances die iedereen heeft aangebracht, de zorgvuldigheid waarmee professionals over het algemeen te werk gaan, de worsteling van sommigen om dit goed te doen, passen niet in een nieuwsbericht met een stevige boodschap. Zo gaat dat. De kop boven een artikel wordt zelfs niet door de schrijver ervan bepaald: dat gebeurt letterlijk om vijf voor twaalf als de krant gaat sluiten door een koppenmaker. Daar hebben wij al helemaal geen invloed op. Net als wij was ook de journaliste niet gelukkig met de uiteindelijke keuze maar dat is niet meer terug te draaien. Samen met de Volkskrant kijken we nu hoe we ook een genuanceerd beeld vanuit de professional naar voren kunnen brengen.

Boodschappen
Wat blijft hangen, is de boodschap dat er schrijnende gevallen zijn in de palliatieve sedatie en dat artsen en verpleegkundigen tekortschieten. Wat zou moeten blijven hangen, is hoe we nu verder kunnen verbeteren. Jaarlijks overlijden 135.000 patiënten in Nederland. Van deze sterfgevallen wordt bij 17.000 (12%) patiënten palliatieve sedatie toegepast. Veel zorgprofessionals zijn wel betrokken bij palliatieve sedatie maar vaak zo weinig dat zij zelf aangeven daarin onvoldoende deskundigheid en ervaring op te kunnen bouwen. Om die reden pleit IKNL voor meer aandacht voor deskundigheid op het vlak van palliatieve sedatie. En van palliatieve zorg in brede zin, want wij vinden het hele spectrum belangrijk, niet alleen het sluitstuk. 
Hoewel 90% bekend is met de richtlijn Palliatieve sedatie, waarin professionals wordt aanbevolen laagdrempelig gebruik te maken van consultatieteams, raadpleegt slechts 10% daadwerkelijk deze teams. Dit terwijl onderzoek aantoont dat professionals die de IKNL-consultatieteams raadplegen daar veel baat bij hebben. 
Dát is de boodschap die IKNL wil brengen.

Reacties
We krijgen heel veel reacties. Iedereen blijkt zich in de voorbeelden te herkennen maar vooral de artsen baalden van de ongenuanceerde toonzetting. Maar we krijgen ook veel positieve reacties: ‘goed dat jullie dit hebben aangekaart’.
Onze inventarisatie Palliatieve zorg in beeld komt begin 2014 uit. Hierin trekken we een flink aantal conclusies en doen we aanbevelingen hoe de palliatieve zorg in het algemeen te verbeteren. Een van de onderwerpen zal palliatieve sedatie zijn. Of de staatssecretaris het dan nog nodig vindt nader onderzoek te doen, is nu nog niet te zeggen. Kern van de uitkomst zal zijn dat IKNL streeft naar een gezamenlijke aanpak bij het verbeteren van de palliatieve zorg. Hoewel in de afgelopen 10 jaar al veel is bereikt, kunnen wij de kwaliteit samen met de zorgprofessionals en hun beroepsverenigingen nog beter maken.


Volkskrant
Nu.nl
NRC.nl
NOS
Nursing.nl
www.telegraaf.nl
Medisch Contact

categorie: Terminale fase
Gerelateerd

Zorggebruik hoog bij patiënt met dikkedarm- of longkanker in laatste levensfase

Patiënten met dikkedarmkanker of longkanker in de laatste levensfase maken in Nederland veel gebruik van intensieve ziekenhuiszorg. Dit kan volgens Yvonne de Man (Radboudumc) en collega’s duiden op overmatig gebruik van zorg, in het bijzonder spoedeisende hulp, intensive care en aantal CT-scans. Het geven van chemotherapie of radiotherapie in de laatste levensmaand blijkt significant samen te hangen met een toename van intensieve zorg. Tegelijkertijd signaleren de onderzoekers dat het aantal palliatieve consultaties bij deze patiënten laag is. Ze adviseren patiënten duidelijker te informeren over de intensiteit van ziekenhuiszorg, ruimere inzet van palliatieve consulenten en meer aandacht te geven aan ‘advanced care planning’.

lees verder

Landelijke enquête patiëntervaringen laatste levensfase

Jaarlijks krijgen duizenden mensen met kanker te horen dat zij niet meer beter worden. Dit horen zij meestal tijdens een gesprek met hun arts. Kankerpatiëntenorganisaties willen graag weten hoe deze mensen dit gesprek ervaren hebben. Bijvoorbeeld hoe ze aankijken tegen de steun van de zorgverlener tijdens het gesprek en of ze een vervolggesprek gehad hebben. Maar ook hoe het ziekenhuis ze daarna verder heeft geholpen én hoe ze denken over praten over het levenseinde. De enquête is nog geopend tot dinsdag 18 september en is te vinden op Doneerjeervaring.nl of via deze directe link.  

lees verder