Geen toename overleving patiënten met uitgezaaide alvleesklierkanker

Steeds meer patiënten met alvleesklierkanker presenteren zich met gemetastaseerde ziekte. Hoewel het gebruik van palliatieve chemotherapie tussen 1993 en 2010 is toegenomen, bleef de mediane overleving van deze patiënten onveranderd rond de 10 weken. Nienke Bernards (IKNL) en collega’s stellen dat in toekomstige studies moet worden nagegaan of recent geïntroduceerde, nieuwe behandelingen een positieve impact hebben op de overleving van deze patiënten.

Bij een groot deel van de patiënten met alvleesklierkanker worden metastasen aangetroffen. In deze population-based studie voerden Nienke Bernards en collega’s een evaluatie uit naar de trends in behandeling en overleving van patiënten met uitgezaaide alvleesklierkanker. De studie werd uitgevoerd aan de hand van gegevens van alle patiënten die tussen 1993 en 2010 werden gediagnosticeerd met alvleesklierkanker in Zuid-Nederland (n = 3.099).

Gemetastaseerde ziekte
Uit de analyses blijkt dat 48 procent van de patiënten (n = 1.494) al bij diagnose metastasen heeft ontwikkeld. . Het percentage patiënten dat gediagnosticeerd werd met gemetastaseerde ziekte nam tijdens de studieperiode toe van 35 procent in de periode 1993-1996 naar 59 procent tussen 2009 en 2010 (p <0,0001).

Chemotherapie
Van de patiënten met gemetastaseerde ziekte kreeg 18 procent een behandeling met chemotherapie. Het voorschrijven van palliatieve chemotherapie verdrievoudigde bijna in de onderzochte periode van 10 naar 27 procent (p <0,0001). Behandeling met chemotherapie was in belangrijke mate afhankelijk van de leeftijd, variërend van 38 procent bij patiënten jonger dan 50 jaar tot 1 procent bij patiënten in de leeftijd van 80 jaar en ouder.

Ook patiënten met een hoge sociaal-economische status hadden meer kans om behandeld te worden met chemotherapie, evenals patiënten met een door de patholoog bevestigde tumor. De toediening van chemotherapie varieerde verder sterk tussen de tien onderzochte ziekenhuizen (5-34%, p <0,0001). De mediane, totale overleving van patiënten met uitgezaaide alvleesklierkanker bleef 9 tot 11 weken.

Conclusie
Nienke Bernards en collega’s komen tot de conclusie dat een groeiend aandeel van de patiënten met pancreaskanker bij diagnose al gemetastaseerde ziekte heeft. Hoewel het gebruik van palliatieve chemotherapie is toegenomen in de tijd, bleef de mediane overleving onveranderd rond de 9 tot 11 weken. In toekomstige studies moet worden nagegaan of de onlangs geïntroduceerde nieuwe behandelingen een positieve impact hebben op de overleving van deze patiënten.

  • Nienke Bernards, Nadia Haj Mohammad, Geert-Jan Creemers, Ignace H.J.T. De Hingh, Hanneke W.M. van Laarhoven en Valery E.P.P. Lemmens: ‘Ten weeks to live: A population-based study on treatment and survival of patients with metastatic pancreatic cancer in the south of the Netherlands’.

Gerelateerd

Onderschatting incidentie pancreascarcinoom leidt tot overschatting overleving

De incidentie van pancreascarcinoom in Nederland, zoals vastgelegd in de Nederlandse Kankerregistratie, is waarschijnlijk een onderschatting van het werkelijke aantal patiënten met deze ziekte. Dat schrijven Jesse Fest (Erasmus MC) en collega’s van Erasmus MC en IKNL in de European Journal of Cancer. De onderschatting van de incidentie is volgens de onderzoekers geen exclusief Nederlands verschijnsel. Ook in andere EU-landen, waaronder België, IJsland en Zweden, is de incidentie van pancreascarcinoom lager dan de gerapporteerde sterfte. Een gevolg van een te laag ingeschatte incidentie is dat de toch al slechte overleving van deze patiënten juist wordt overschat.

lees verder