Betere overleving gemetastaseerde dikkedarmkanker; prognose diverser

De laatste twee decennia worden bij patiënten met primair gemetastaseerde dikkedarmkanker steeds vaker longmetastasen gedetecteerd. Een toenemend aandeel patiënten kreeg in deze periode systemische therapie en/of onderging een metastasectomie. Mede daardoor is de overleving van deze patiënten aanzienlijk verbeterd. De keerzijde is echter dat de prognose aan deze patiënten diverser is geworden. Dat blijkt uit een studie van Lydia van der Geest en collega’s in het wetenschappelijk blad Clinical & Experimental Metastasis.

Het doel van deze studie was om trends over incidentie, behandeling en overleving te laten zien van patiënten met dikkedarmkanker met synchrone metastasen (stadium IV) in Nederland. Deze landelijke, population-based studie omvatte 160.278 patiënten die tussen 1996 en 2011 waren gediagnosticeerd met dikkedarmkanker. De onderzoekers evalueerden de veranderingen in tumorstadia, de locatie van synchrone metastasen en de behandeling die deze patiënten ondergingen in vier opeenvolgende periodes met behulp van de Chi-kwadraatmethode voor trends. De mediane overleving in maanden werd bepaald via Kaplan-Meier-analyse.

Toename longmetastasen
Het aandeel patiënten met fase IV dikkedarmkanker (n = 33.421) steeg van 19% in de periode 1996-1999 tot 23% in de periode 2008-2011(p < 0,001). Deze stijging was voornamelijk toe te schrijven aan een grote toename van de incidentie van longmetastasen (1,7-5,0% van alle patiënten). Gedurende de studieperiode werd de primaire tumor minder vaak operatief verwijderd bij patiënten met fase IV dikkedarmkanker (65-46%), terwijl het gebruik van systemische behandelingen toenam (29-60%). Indien zowel systemische therapie werd gegeven als resectie van de primaire tumor plaatsvond, werd steeds vaker gekozen voor systemische therapie als eerste behandeling.

Ook vonden de onderzoekers bij patiënten met één gelokaliseerde metastase een verhoging van metastasectomie, vooral bij patiënten met alleen levermetastasen (5-18%, p < 0,001). De mediane overleving van patiënten met fase IV dikkedarmkanker nam toe van 7 naar 12 maanden. Vooral bij patiënten bij wie de metastasen beperkt bleven tot lever of longen was deze verbetering in de overleving duidelijk aanwezig met 9-16 maanden respectievelijk 12-24 maanden (beide p < 0,001)

Prognose diverser
Lydia van der Geest en collega’s concluderen dat in de laatste twee decennia vaker longmetastasen werden gedetecteerd en dat een steeds groter aandeel patiënten met fase IV dikkedarmkanker behandeld werden met systemische therapie en/of metastasectomie. De overleving van deze patiënten is aanzienlijk verbeterd. Echter, de prognose van patiënten van stadium-IV-patiënten wordt steeds diverser.

  • Lydia G. M. van der Geest, Jorine ’t Lam-Boer, Miriam Koopman, Cees Verhoef, Marloes A. G. Elferink, Johannes H. W. de Wilt: ‘Nationwide trends in incidence, treatment and survival of colorectal cancer patients with synchronous metastases’.

  • Meer informatie over deze publicatie is verkrijgbaar via bibliotheek@iknl.nl

Gerelateerd

Overleving na dikkedarm- en borstkanker verbeterd tussen ’03-‘12 in Nederland

De overleving van patiënten met dikkedarm- en borstkanker is tussen 2003 en 2012 in Nederland verbeterd, maar er zijn wel opmerkelijke verschillen te zien tussen oudere en jongere patiënten, met name bij borstkankerpatiënten. Dat concluderen Doris van Abbema (Universiteit Maastricht & Amsterdam) en collega’s. Bij oudere vrouwen met borstkanker is een opvallende toename te zien van endocriene therapieën en daling van het aandeel operaties. De onderzoekers vragen zich af of de richtlijnen bij deze groep patiënten consistent worden gevolgd. De gestegen overleving bij ouderen met dikkedarmkanker is vooral toe te schrijven aan ruimere inzet van adjuvante chemotherapie en verbeterde preoperatieve behandeling en chirurgie.

lees verder

Overleving ouderen (85 jaar en ouder) na colorectale chirurgie beïnvloedbaar

Onder zeer oude patiënten (85 jaar en ouder) met colorectale kanker blijft het sterftecijfer hoog in het eerste jaar na de behandeling. Dat concluderen Amanda Bos (IKNL) en collega’s in een studie met gegevens van ruim 52.000 patiënten uit de Nederlandse Kankerregistratie (NKR) die tussen 2008 en 2013 zijn geopereerd. Hoewel de leeftijdsgebonden overlevingsverschillen verdwenen na correctie voor sterfte door andere oorzaken, zagen de onderzoekers gunstige trends in de tijd ten aanzien van de 1-jaarsmortaliteit na colorectale chirurgie. Deze bevinding onderstreept dat de overleving van ouderen na een ingrijpende operatie beïnvloedbaar is.

lees verder