Papieren vragenlijst niet altijd nodig bij uitnodiging voor (online) enquête

Onderzoekers die patiënten uitnodigen voor deelname aan een vragenlijst kunnen dit doen zónder een schriftelijke vragenlijst mee te sturen. Uit onderzoek van Nicole Horevoorts en collega’s blijkt namelijk dat er geen verschil is in respons tussen een uitnodiging met de optie ‘papieren vragenlijst opvragen’ en een uitnodiging waarin een papieren vragenlijst direct is bijgesloten. Het ontbreken van een papieren vragenlijst in de uitnodiging levert zelfs sneller reacties op. Dit betekent echter niet dat papieren vragenlijsten voor altijd weggelaten kunnen worden. Sommige respondenten, vooral ouderen, blijven de voorkeur geven aan papier.

Verbetering van deelname aan vragenlijsten is een eeuwig probleem bij wetenschappelijk onderzoek. Vandaag de dag kan het internet worden ingezet om snel gegevens te verzamelen. Echter, het verzamelen van gegevens via internet kan leiden tot een vertekend beeld, omdat niet iedereen toegang heeft tot internet of in staat is daar gebruik van te maken. Zo is het gebruik van internet onder ouderen veel minder waarschijnlijk. De registratie van PROFILES (Patient-Reported Outcomes Following Initial Treatment and Long-Term Evaluation of Survivorship) is een platform voor het verzamelen van zowel online als papieren vragenlijsten en maakt gebruik van c.q. probeert verschillende maatregelen om de respons te verbeteren.

Onderzoek twee uitnodigingen 
Het doel van deze studie was primair om de invloed van twee methoden van uitnodiging te bestuderen op de respons. Het tweede doel was om de voorkeur van presentatie van de vragenlijst te onderzoeken (papier of internet), in het bijzonder onder oudere patiënten. Voor het testen van de twee verschillende uitnodigingen werden 3.406 patiënten met dikkedarmkanker in de leeftijd van 18 en 85 jaar per brief uitgenodigd om een online vragenlijst in te vullen door middel van een toegangscode.

Daarin werd tevens aangegeven dat er een papieren vragenlijst opgevraagd kon worden via een bijgeleverde antwoordkaart (optie: ‘papieren vragenlijst opvragen’). In tegenstelling met voorgaande procedure kregen 179 willekeurig geselecteerde patiënten met dikkedarmkanker een papieren vragenlijst toegezonden met het verzoek deze in te vullen (gedrukte vragenlijst inbegrepen). Daarbij werd aangegeven dat zij er ook voor kunnen kiezen om de vragenlijst online in te vullen via de meegeleverde toegangscode.

Geen verschil respons 
Uit de resultaten blijkt dat de respons niet verschilde tussen de groep ‘papieren vragenlijst opvragen’ en de groep die de gedrukte vragenlijst direct kreeg toegezonden (73% respectievelijk 75% respons). In de groep ‘papieren vragenlijst opvragen’ was de online respons significant hoger vergeleken met de groep die de vragenlijst direct kreeg toegezonden (41% versus 13%).

De meeste respondenten die de vragenlijst online invulden, reageerden na de eerste oproep (95%).Dat was aanzienlijk hoger dan de respondenten met de gedrukte vragenlijst (52%). Respondenten van 70 jaar en ouder kozen vaker voor het invullen van de papieren vragenlijst (71%). In de oudste leeftijdsgroep (80 jaar of ouder) vulde 18% van de respondenten de online vragenlijst in.

Zonder papier sneller online 
Nicole Horevoorts en collega’s komen tot de conclusie dat het ontbreken van verschil in respons tussen de twee verschillende uitnodigingsmethoden impliceert dat onderzoekers uitnodigingen voor deelname aan schriftelijke vragenlijsten kunnen weglaten zonder dat dit leidt tot verlaging van de respons. Verder kan het aanbevelingswaardig zijn om juist geen papieren vragenlijst mee te sturen, onder meer omdat respondenten dan sneller overgaan tot het invullen van een online vragenlijst. Daardoor komen gegevens sneller beschikbaar. Echter, vanwege de voorkeur van sommige respondenten is het niet waarschijnlijk dat papieren vragenlijsten volledig weggelaten kunnen worden in de nabije toekomst.

  • Nicole JE Horevoorts, Pauline AJ Vissers, Floortje Mols, Melissa SY Thong en Lonneke V van de Poll-Franse: ‘Response Rates for Patient-Reported Outcomes Using Web-Based Versus Paper Questionnaires: Comparison of Two Invitational Methods in Older Colorectal Cancer Patients’. *

  • Meer informatie over deze publicatie is verkrijgbaar via bibliotheek@iknl.nl

categorie: Kwaliteit van leven
Gerelateerd

QLQ-C30-samenvattingsscore heeft sterkere prognostische waarde overleving

QLQ-C30-samenvattingsscore heeft sterkere prognostische waarde dan andere subschalen

De QLQ-C30-samenvattingsscore (waarin alle symptomen en functioneringsschalen zijn opgenomen) heeft een aanzienlijk sterkere prognostische waarde voor het bepalen van de algehele overleving van patiënten met kanker dan de veelgebruikte schalen voor fysiek functioneren en algemene kwaliteit van leven. Tot die conclusie komen Olga Husson (NKI, Royal Marsden NHS Foundation Trust, Londen) en collega’s. Deze bevinding heeft belangrijke implicaties voor de klinische praktijk, niet alleen bij diagnose maar ook tijdens de follow-up. De onderzoekers adviseren daarom monitoringssystemen te implementeren om overlevenden van kanker langer te volgen.

lees verder

Veranderingen en wensen in internetgebruik bij overlevenden van kanker

Een aanzienlijk deel van de overlevenden van kanker in Nederland beschouwt internet als een belangrijke bron van informatie over hun ziekte. Hoewel het internetgebruik onder overlevenden de afgelopen 15 jaar met circa 25% is gestegen, blijkt er weinig te zijn veranderd in de prioriteiten en wensen ten aanzien van dit internetgebruik. Dat concluderen Mies van Eenbergen (IKNL) en collega’s. De wensen die overlevenden in 2005 hadden, blijken nauwkeurig overeen te komen met het feitelijk internetgebruik door de meeste ex-patiënten in 2017. Deze uitkomsten ondersteunen de overtuiging dat zorgverleners hun online diensten kunnen verbeteren en uitbreiden door deze nog beter af te stemmen op de behoeften van hun patiënten.

lees verder