Succes implementatie zorgplannen vooral afhankelijk van patiëntfactoren

Het succes van implementatie van persoonlijke zorgplannen (Survivorship Care Plans) in de klinische praktijk bij patiënten met baarmoeder- of eierstokkanker wordt vooral beïnvloed door individuele patiëntfactoren en niet door factoren gerelateerd aan zorgverleners. Het gaat hierbij onder andere om een hogere leeftijd, eierstokkanker en een type D (negatieve en terughoudende) persoonlijkheid. Dat blijkt uit een studie van Belle H. de Rooij (Tilburg University, IKNL) en collega’s. Of alle patiënten met baarmoeder- of eierstokkanker behoefte hebben aan een persoonlijk zorgplan vergt nog nader onderzoek. Bij patiënten met een type D persoonlijkheid kan extra informatie bijvoorbeeld leiden tot meer ongerustheid.

Het doel van deze studie is de factoren te onderzoeken die invloed uitoefenen op de implementatie van persoonlijke zorgplannen in de interventiegroep van de ROGY Care trial door (1) te onderzoeken hoeveel patiënten persoonlijke zorgplannen hebben ontvangen in de ROGY Care trial en (2) het identificeren van patiënt- en zorgverlener factoren die de ontvangst van persoonlijke zorgplannen beïnvloeden.

Gerandomiseerde studie
De onderzoekers voerden een gerandomiseerde studie uit naar de effecten van digitaal gegenereerde, persoonlijke zorgplannen in twaalf ziekenhuizen in Zuid-Nederland waarbij de deelnemende centra werden ingedeeld volgens ‘gebruikelijke zorg’ of ‘persoonlijk zorgplan’. Na de initiële diagnose kregen alle patiënten met baarmoeder- of eierstokkanker een uitnodiging om deel te nemen aan de studie. Alle patiënten in de groep met een persoonlijk zorgplan (117 patiënten met baarmoederkanker en 61 patiënten met eierstokkanker) werden meegenomen in de analyse.

Met behulp van univariate analyse bepaalden de onderzoekers de samenhang tussen de ontvangst van een persoonlijk zorgplan (gerapporteerd door de patiënt zelf en feitelijk gegenereerd), invloed van patiëntfactoren (socio-demografische, klinische- en persoonlijkheidsfactoren) en factoren gerelateerd aan de zorgverlener (professie, ziekenhuis, sociaal-demografische factoren en a-priori motivatie met betrekking tot het verlenen van persoonlijke zorgplannen). De odds ratio's van de factoren die invloed uitoefenen op de zelf gerapporteerde ontvangst van een persoonlijke zorgplan werden bepaald met een multivariate regressiemodel.

Van alle patiënten in de groep met een persoonlijk zorgplan (n = 178) werd voor 90% van de patiënten een zorgplan gegenereerd door de zorgverlener, terwijl maar 70% van de patiënten rapporteerde een persoonlijk zorgplan te hebben ontvangen. Bij patiënten met een hogere leeftijd, eierstokkanker, type D persoonlijkheid en patiënten die de vragenlijst een langere periode na het aanbieden van het persoonlijk zorgplan invulden, was de kans groter dat ze rapporteerden geen persoonlijk zorgplan te hebben ontvangen.

Conclusie en discussie
Belle H. de Rooij en collega’s concluderen dat het ontvangen van een persoonlijk zorgplan in de praktijk wordt beïnvloed door patiëntfactoren en niet door zorgverlener factoren. Of alle patiënten behoefte hebben aan een persoonlijk zorgplan, moet verder worden onderzocht. Als die behoefte er is, dan zijn er meer inspanningen nodig rond de implementatie en verstrekking van persoonlijke zorgplannen.

Voordat een besluit genomen kan worden over toekomstige implementatie van persoonlijke zorgplannen in de praktijk, is volgens de onderzoekers aanvullend onderzoek nodig. Daarin dient bijzondere aandacht geschonken te worden aan oudere patiënten, patiënten met eierstokkanker en patiënten met een type D persoonlijkheid. Deze laatste groep heeft mogelijk minder behoefte aan informatie, omdat meer informatie juist tot meer ongerustheid zou kunnen leiden.

Individuele informatiebehoeften 
Verder kunnen nog meer gepersonaliseerde zorgplannen, dat wil zeggen modules afgestemd op individuele informatiebehoeften van de patiënt, bijdragen aan een optimale informatievoorziening. Een sterk punt van de huidige studie is de studieopzet door middel van een trial, waaraan een groot aantal patiënten en zorgaanbieders deelnam in combinatie objectieve en subjectieve metingen over een lange periode.

  • De Rooij BH, Ezendam NP, Nicolaije KA, Vos MC, Pijnenborg JM, Boll D, Kruitwagen RF, van de Poll-Franse LV: ‘Factors influencing implementation of a survivorship care plan - a quantitative process evaluation of the ROGY Care trial’.

  • Meer informatie over deze publicatie is verkrijgbaar via bibliotheek@iknl.nl

Gerelateerd

Meer patiënten zien af van behandeling gevorderde, epitheliale eierstokkanker

Het percentage patiënten met gevorderde, epitheliale eierstokkanker dat géén gerichte kankerbehandeling kreeg, is het afgelopen decennium gestegen in Nederland. Persoonlijke keuze van de patiënt was de belangrijkste reden om af te zien van een behandeling. Volgens Myrte Zijlstra (IKNL) en collega’s duidt dit op toegenomen betrokkenheid van patiënten bij het besluitvormingsproces. Een andere belangrijke reden om niet te behandelen, was een slechte fysieke status van de patiënt wat kan duiden op zorgvuldige selectie van patiënten en weloverwogen besluitvorming. Aanvullend onderzoek blijft wenselijk om hier een goed oordeel over te kunnen geven, vooral vanuit het perspectief van de patiënt.

lees verder

Proefschrift biedt inzicht in opties voor betere zorg bij gevorderde eierstokkanker

In Nederland krijgen elk jaar circa 1.300 vrouwen de diagnose ‘eierstokkanker’. Hoewel de 5-jaarsoverleving van deze patiënten de afgelopen decennia is verbeterd, is de langetermijnoverleving helaas niet gestegen. Dat blijkt uit het proefschrift ‘Optimising patient selection to improve outcome in advanced ovarian cancer’, waarop Maite Timmermans vrijdag 30 augustus 2019 promoveert aan de Universiteit Maastricht. Daarin onderzocht ze allerlei factoren die mogelijk kunnen bijdragen of bijgedragen hebben aan verbetering van de uitkomsten van zorg, zoals centralisatie van chirurgie, ziekenhuisvolume, regionale variatie, prognostische factoren, behandelvolgorde, wachtperiode bij chemotherapie en optimalisering van patiëntenselectie.

lees verder