Aandeel maagkankeroperaties in hoogvolume upper GI-centra neemt toe

In Nederland worden steeds meer maagkankeroperaties uitgevoerd in ziekenhuizen die niet alleen gespecialiseerd zijn in maagkankerchirurgie, maar ook in slokdarm- en alvleesklierkankerchirurgie. Uitgebreide praktijkervaring met deze complexe (en samenhangende) chirurgische technieken zou ook tot betere postoperatieve resultaten bij maagkanker moeten leiden, zo beredeneerden Linde Busweiler (LUMC, Leiden) en collega’s. Zij onderzochten daarom het verband tussen de algehele ervaring in ziekenhuizen met complexe maagdarmkanaalresecties (upper GI) en belangrijke uitkomsten van maagkankeroperaties. Dit verband blijkt vermoedelijk te bestaan bij oudere patiënten die in deze ziekenhuizen een lagere 30-dagenmortaliteit hadden.

Opzet en resultaten
De onderzoekers verzamelden voor dit onderzoek gegevens van alle patiënten (n = 4.837) die tussen 2005 en 2014 in Nederland een operatie kregen voor niet-uitgezaaide, invasieve maagkanker. Deze data werden verkregen uit de databank van de Nederlandse Kankerregistratie (NKR). Het jaarlijkse ziekenhuisvolume werd berekend op basis van het gecombineerde volume aan maag-, slokdarm- en alvleesklieroperaties (samengesteld ziekenhuisvolume). Verder werden analyses naar de volume-uitkomsten uitgevoerd voor het aantal onderzochte lymfeklieren, de 30-dagenmortaliteit en algehele overleving.

Het aandeel maagkankeroperaties uitgevoerd in ziekenhuizen met een jaarlijks samengesteld ziekenhuisvolume van veertig of meer upper GI-operaties, steeg van 6% in 2005 naar 80% in 2014. Een hoger samengesteld ziekenhuisvolume hing univariabel samen met een hoger aantal onderzochte lymfeklieren, een lagere 30-dagenmortaliteit en een verhoogde algehele overleving. De statistische significantie verdween echter na correctie voor verschillen in case mix. Uit een subgroepanalyse met oudere patiënten (≥75 jaar) kwam een significant verband naar voren tussen het samengestelde ziekenhuisvolume en de 30-dagenmortaliteit.

Toenemende specialisatie
Linde Busweiler en collega’s concluderen dat er in Nederland steeds meer maagkankeroperaties worden uitgevoerd in ziekenhuizen met een hoog volume aan slokdarm-, maag- en alvleesklierkankerchirurgie. Ervaring met deze complexe chirurgische technieken zou tot betere postoperatieve resultaten na maagkankeroperaties moeten leiden. Met name verwijzing van oudere patiënten met maagkanker naar deze hoogvolume centra kan de zorg in Nederland verder verbeteren. Dat vraagt volgens de onderzoekers om specifieke aandacht voor ouderen met maagkanker om te voorkomen dat vooral jongere patiënten naar hoogvolume centra worden verwezen.

Dit hangt volgens de onderzoekers samen met het gegeven dat ouderen een minder actieve rol lijken te hebben in het behandelingsproces. Daarnaast is niet uitgesloten dat oudere patiënten de voorkeur geven aan behandeling in een nabijgelegen ziekenhuis vanwege kortere reisafstanden of omdat ze al een behandeling krijgen in dit ziekenhuis voor een of meer andere aandoeningen. Verder kunnen verwijspatronen van huisartsen verschillen per leeftijd, waarbij ouderen voor een eerste ziekenhuisbezoek eerder worden verwezen naar algemene ziekenhuizen met een laag behandelvolume.

Samengesteld behandelvolume
Een samengesteld behandelvolume blijft een interessant concept om de kwaliteit van chirurgie in ziekenhuizen mee te bepalen. Mits gevalideerd kan dit volgens de onderzoekers leiden tot normen voor samengestelde ziekenhuisvolumes die procedurespecifieke volumenormen kunnen vervangen, ook voor patiënten met maagkanker. Deze zouden meer recht doen aan de samenhang in expertise in de chirurgische technieken voor upper-GI-tumoren. 
 

  • Busweiler LAD, Dikken JL, Henneman D, van Berge Henegouwen MI2, Ho VKY, Tollenaar RAEM, Wouters MWJM, van Sandick JW. ‘The influence of a composite hospital volume on outcomes for gastric cancer surgery: A Dutch population-based study.’ Journal of Surgical Oncology 2017 May 15.

  • Meer informatie over deze publicatie is verkrijgbaar via bibliotheek@iknl.nl

Gerelateerd

Synoptische PA-verslagen bij slokdarm- en maagkanker vollediger

Introductie van synoptische verslaglegging leidt tot verbetering van de volledigheid van pathologieverslagen bij chirurgische behandeling van patiënten met slokdarm- en maagkanker. Dat concluderen Nikolaj Baranov (Radboudumc) en collega’s aan de hand van gegevens uit de PALGA-databank en Nederlandse Kankerregistratie (NKR). De volledigheid was beter wat betreft informatie over tumorgrootte, gradering, lokalisatie, tumorregressie na neoadjuvante therapie en lymfovasculaire & perineurale invasie. De onderzoekers adviseren synoptische verslaglegging een vast onderdeel te maken van de standaardzorg voor patiënten met slokdarm- en maagkanker.

lees verder

Betere behandeling nodig voor minder fitte patiënten met alvleesklierkanker

Patiënten met alvleesklierkanker die ouder zijn dan 70 jaar krijgen minder vaak een operatie doordat zij vaak een slechtere conditie en/of bijkomende aandoeningen hebben. Als een arts hen volgens de richtlijn behandelt met operatie en chemotherapie, dan lopen zij een verhoogd risico op vroegtijdige sterfte. Dat blijkt uit het proefschrift van Lydia van der Geest, onderzoeker bij IKNL en de Dutch Pancreatic Cancer Group, de landelijke multidisciplinaire werkgroep voor alvleesklierkanker. De richtlijn alvleesklierkanker biedt geen passende alternatieve behandeling voor deze patiënten. Volgens de promovendus moet de medische richtlijn aangevuld worden met specifieke aanbevelingen voor oudere patiënten, zoals een zorgvuldige afweging van een mogelijke operatie en gerichte inzet van chemotherapie. 

lees verder