Positieve psychologische veranderingen beschermen niet tegen angst/depressie

Veel patiënten met eierstokkanker ervaren angstige en depressieve klachten. Positieve psychologische veranderingen (zoals levensperspectief, persoonlijke groei en sociale relaties) lijken daarbij niet samen te hangen met het ervaren van minder angst of depressieve klachten bij patiënten met eierstokkanker en hun partners. Dat blijkt uit onderzoek van Christopher Camara (Tilburg University) en collega’s. Patiënten met eierstokkanker hebben wel meer last van angst dan hun partners, terwijl er geen verschillen zijn gevonden in depressieve klachten bij deze paren. 

Het was tot dusver onbekend of positieve, psychologische veranderingen (bijvoorbeeld levensperspectief, persoonlijke groei en sociale relaties) na de diagnose eierstokkanker kunnen bijdragen aan het verminderen van angst en depressie bij patiënten en hun partners. Het eerste doel van deze studie was om verschillen in angst en depressie te beoordelen tussen patiënten met eierstokkanker en hun partners. Het tweede doel was om de onderlinge samenhang te onderzoeken tussen positieve psychologische veranderingen bij patiënten en partners en toename van angst en depressieve symptomen. De studie is uitgevoerd met behulp van PROFILES, het patiëntenvolgsysteem dat Tilburg University en IKNL hebben ontwikkeld.

Vragenlijst

Aan dit onderzoek namen 130 Nederlandse paren deel, van wie één partner tussen 2000 en 2010 was gediagnosticeerd met eierstokkanker of borderline eierstokkanker en tevens was geregistreerd door de Nederlandse Kankerregistratie (NKR). In september 2011 kregen deze personen een vragenlijst toegezonden, inclusief de Hospital Anxiety and Depression Scale (voor het meten van angst en depressieve klachten) en de Cancer Survivors (Partners) Unmet Needs measure (voor het signaleren van positieve, psychologische veranderingen).

Een multivariate regressieanalyse toonde aan dat patiënten een hogere angst rapporteerden dan hun partners zonder verschillen in depressieve klachten. Tegen de verwachtingen van de onderzoekers in liet een model waarmee de onderlinge associaties van patiënt en partner werd onderzocht geen individuele of dyadische samenhang zien tussen positieve, psychologische veranderingen en aanwezigheid van angst of depressieve symptomen.

Conclusies en aanbevelingen

Christopher Camara en collega’s concluderen dat patiënten met eierstokkanker meer last hebben van angst dan hun partners, hoewel er geen verschillen zijn gevonden met betrekking tot depressieve klachten. Daarnaast zijn er aanwijzingen dat patiënten met eierstokkanker en hun partners wel hogere niveaus van angst en depressie ervaren vergeleken met patiënten met borderline eierstokkanker en hun partners, hoewel de verschillen klein zijn en alleen significant voor partners met depressieve ervaringen.

Positieve, psychologische veranderingen (levensperspectief, persoonlijke groei en sociale relaties) ervaren door patiënten en hun partners hangen volgens de onderzoekers niet samen met angst en depressieve klachten bij patiënt of partner. Dit duidt er op dat positieve, psychologische veranderingen onafhankelijk lijkt te zijn van angst of depressieve klachten. Aangezien patiënten met eierstokkanker en hun partners vaak te maken hebben met een hoge mate van angst en depressie, zouden deze koppels toegang moet hebben tot ondersteunende zorg om hier beter mee te leren omgaan. Verder is aanvullend onderzoek nodig om te beoordelen of interventies bij paren geschikt zijn om deze klachten te verminderen.
 

  • Camara C, Caroline Vos M, de Rooij BH, Pijnenborg JMA, Boll D, van de Poll-Franse LV, Ezendam NPM. ‘The role of positive psychological changes in anxiety and depression of patients with ovarian tumors and their partners: an observational study from the population-based PROFILES registry’. Support Care Cancer. 2018 Jun 29.
  • Meer informatie over deze publicatie is verkrijgbaar via bibliotheek@iknl.nl 
Gerelateerd

Professionaliseringsslag voor paramedische en psychosociale oncologienetwerken

Zorgverleners om tafel met patient

Kwalitatief hoogwaardige zorg voor de gevolgen van kanker, waar mogelijk dicht bij huis, vereist een professionaliseringslag in de netwerkzorg voor borging van de kwaliteit, de financiële bestendigheid en de landelijke dekking en zichtbaarheid van lokale en regionale paramedische en psychosociale oncologienetwerken. IKNL heeft namens het Landelijke Overleg Paramedische en Psychosociale Oncologische Zorg (LOPPSOZ) een ZonMw-subsidie ontvangen voor het project Netwerkvorming oncologie: ook voor de gevolgen van kanker.  Dit project gaat per 1 december 2020 van start.

lees verder

Meld uw paramedische en psychosociale interventies bij ons aan

De Nederlandse Vereniging voor Psychosociale Oncologie (NVPO) heeft in 2015 het rapport ‘Interventies in de psychosociale oncologische zorg' uitgegeven. Dit rapport geeft een overzicht van interventies op het gebied van paramedische en psychosociale oncologische zorg die - al dan niet in onderzoeksverband- aangeboden werden aan mensen die leven met en na kanker en hun naasten. Anno 2020, is het tijd voor een update. Graag vragen we hiervoor uw hulp.

lees verder