Betere kwaliteit van leven na dikkedarmkanker bij volgen gezonde leefstijl

Overlevenden van dikkedarmkanker die de aanbevelingen van het World Cancer Research Fund en American Institute for Cancer Research naleven, hebben een betere algehele gezondheidstoestand, functioneren beter en hebben minder last van vermoeidheid. Fysieke activiteit levert hieraan de grootste bijdrage, concluderen Merel van Veen (IKNL) en collega’s op basis van een PROFILES-studie. Een opmerkelijke bevinding is dat overlevenden die de aanbevelingen in hoge mate navolgden en hun dieet na de diagnose vaker hadden aangepast, juist minder vaak een voedingsadvies hadden ontvangen.
 

Overlevenden van dikkedarmkanker hebben op lange termijn vaak nog last van klachten door de behandeling die een negatieve impact hebben op hun kwaliteit van leven. In deze studie is de samenhang onderzocht tussen het volgen van de aanbevelingen van het World Cancer Research Fund (WCRF) en American Institute for Cancer Research (AICR) en de kwaliteit van leven bij overlevenden van dikkedarmkanker.

Opzet

Het navolgen van de hierboven genoemde aanbevelingen werd onderzocht in een cross-sectionele studie onder 1.096 overlevenden van dikkedarmkanker via PROFILES, het patiëntenvolgsysteem dat IKNL in samenwerking met Tilburg University heeft ontwikkeld. De gemiddeld verstreken tijd sinds de diagnose was 8,1 jaar. De onderzoekers berekenden een score voor de mate van naleving van de aanbevelingen van WCRF / AICR op een schaal van 0 tot 8 (een hogere score betekent betere naleving) en beoordeelden de gezondheidsgerelateerde kwaliteit van leven met een gevalideerde vragenlijst (EORTC QLQ-C30).

Resultaten

De samenhang tussen de scores met betrekking tot de naleving van de aanbevelingen en gezondheidsgerelateerde kwaliteit van leven werd onderzocht met lineaire regressieanalyses. Deze samenhang werd zowel voor de totaalscore bepaald als voor de score voor het naleven van de aanbeveling voor body mass index (normaal gewicht, overgewicht en obesitas), fysieke activiteit en voeding. De gemiddelde score op naleving van de aanbevelingen was 4,8 ± 1,0. Een hogere score op de naleving van de aanbevelingen van WCRF / AICR hing samen met een betere algemene gezondheidstoestand, beter fysiek, rol, cognitief en sociaal functioneren, en minder vermoeidheid.

Een hogere score op het naleven van de aanbeveling voor beweging hing significant samen met beter fysiek, rol, emotioneel en sociaal functioneren, een betere algehele gezondheidstoestand en minder vermoeidheid. Met uitzondering van het verband tussen obesitas en slechter fysiek functioneren, werden verder geen statistisch significante relaties gevonden tussen fysiek functioneren en het wel of niet naleven van de aanbevelingen wat betreft body mass index en voeding.

Conclusie

Merel van Veen en collega’s concluderen dat betere naleving van de aanbevelingen van het World Cancer Research Fund en American Institute for Cancer Research op positieve wijze samenhangt met de algehele gezondheidstoestand, de meeste functioneringsschalen en met minder vermoeidheid bij overlevenden  van dikkedarmkanker. Fysieke activiteit leek hieraan de grootste bijdrage te leveren.

Opmerkelijk is dat overlevenden die hoog scoorden op het volgen van de aanbevelingen vaker aangaven dat ze sinds de diagnose hun voeding hadden veranderd, maar juist minder vaak voedingsadviezen hadden ontvangen. Het lijkt er op dat deze overlevenden een gezondere levensstijl hebben aangenomen op basis van een intrinsieke motivatie en niet als reactie op advies van een zorgverlener. Slechts 18% van de overlevenden in deze studie gaf aan behoefte te hebben aan een voedingsadvies.
 

Gerelateerd

Lagere kwaliteit van leven voor kankeroverlevenden met cardiovasculaire ziekte

Overlevenden van kanker die ten tijde van de diagnose al hart- en vaatziekten hadden, rapporteren vaker een negatief effect op hun gezondheidsgerelateerde kwaliteit van leven. Het gaat hierbij onder meer om hun algehele kwaliteit van leven, fysiek functioneren en symptomen als vermoeidheid en dyspneu. Dat concluderen Dounya Schoormans (CoRPS, Tilburg University) en collega’s in Acta Oncologica. Volgens de onderzoekers is het belangrijk dat zorgverleners extra aandacht schenken aan deze kwetsbare groep overlevenden. Daarbij dient ook rekening gehouden te worden met mogelijke progressie van cardiovasculaire aandoeningen, aangezien oncologische behandelingen cardiotoxisch kunnen zijn.

lees verder

Voeding & leefstijl bespreken tijdens en na behandeling kanker

Mensen die na de behandeling van dikkedarmkanker gezonder eten en meer bewegen, ervaren een betere kwaliteit van leven dan lotgenoten. Patiënten krijgen echter vaak geen of weinig voorlichting over leefstijl en voeding. Merel van Veen (IKNL, Wageningen University) concludeert in haar proefschrift dat zorgprofessionals al tijdens de behandeling dienen te beginnen met het geven van voedingsinformatie en niet moeten wachten tot patiënten of naasten daar naar vragen. Een voorwaarde is dat zorgverleners meer kennis krijgen over voeding en leefstijl, want dat inzicht is momenteel beperkt. Artsen zouden het belang van een gezonde leefstijl bovendien meer moeten benadrukken, met een leidende rol voor diëtisten in dit proces.

lees verder