Pancreas zorgproces voor klinische studie beschikbaar in beslisbomen

De Dutch Pancreatic Cancer Group (DPCG) heeft een kwaliteitsproject, genaamd PACAP-1-studie, opgezet om de overleving en kwaliteit van leven voor patiënten met alvleesklierkanker (pancreascarcinoom) in Nederland te verbeteren door implementatie van best practices. Bij de start van het project zijn de best practices zijn in beslisbomen overzichtelijk weergegeven om de implementatie te bevorderen. Deze beslisbomen zijn inmiddels voor een ieder te raadplegen. 
 
Het primaire doel van de PACAP-1-studie is het verbeteren van de algehele overleving na 1 jaar bij alle patiënten met alvleesklierkanker in Nederland door implementatie van belangrijke best practices. Deze best practices zijn een-voor-een in alle 17 clusters van ziekenhuizen inclusief pancreascentrum geïmplementeerd. Recentelijk is het laatste cluster overgegaan naar de PACAP-1 best practices.
 
Prof. dr. Marc Besselink: 'Onze ervaringen binnen de PACAP-1 trial zijn dat ziekenhuizen hun zorgen hebben aangepast richting of volledig conform de best practices en nieuwe richtlijnen. Echter, het zal nog ruim een jaar duren voordat we data kunnen analyseren. Pas dan kunnen conclusies trekken over de invloed van de PACAP-1 trial. Hopelijk is de zorg dan optimaal vergelijkbaar van hoog niveau en verbeteren daarmee ook de patiëntuitkomsten inclusief kwaliteit van leven.'

Implementatie best practices

De studie heeft het design van een multicenter stepped-wedge cluster randomized controlled trial (RCT), een vorm van gerandomiseerd onderzoek waarbij een interventie getrapt wordt ingevoerd. Arts-onderzoekers Tara Mackay en Anouk Latenstein: 'Gedurende de PACAP-1 trial hebben wij de best practices in alle ziekenhuizen in Nederland geïmplementeerd. Nederland was hierbij opgedeeld in 17 regio’s, bestaande uit een DPCG (Dutch Pancreatic Cancer Group) centrum, oftewel een centrum dat pancreaschirurgie verricht, en de verwijzende centra. Middels een centrale kick-off avond werden de best practices aan de gehele regio gepresenteerd. Indien nodig kwamen wij nog langs voor extra of verdiepende presentaties'.
 
Voor een overzichtelijke weergave van de best practices zijn er bij de start van het project beslisbomen voor het geven van chemotherapie ontwikkeld. Deze werden gedurende de looptijd van het project gepubliceerd op een afgeschermde omgeving van Oncoguide. Ziekenhuizen die overgingen op het studieprotocol werd toegang tot deze omgeving van Oncoguide verleend. Aangezien alle ziekenhuizen nu over zijn op de best practices, zijn de beslisbomen nu op de reguliere, openbaar toegankelijke omgeving van Oncoguide gepubliceerd.
 
Dr. Hanneke Wilmink: 'De beslisbomen hebben geholpen bij het landelijk optimaliseren van het chemotherapie beleid bij een pancreascarcinoom. De beslisbomen geven in een gemakkelijke structuur weer welke stappen volgens de huidige richtlijnen gevolgd zouden moeten worden bij de behandeling met chemotherapie. Met name oncologen in opleiding gaven aan deze structuur prettig te vinden, omdat het snel en overzichtelijk werkt.'  
 
De PACAP-1 best practices waren de optimalisatie van het chemotherapie beleid, optimalisatie van de behandeling van exocriene pancreasinsufficiëntie middels  pancreasenzymsuppletie (hierbij werd zowel aandacht gevraagd voor het vaker diagnosticeren c.q. voorschrijven én voor het individualiseren van de behandeling middels verwijzing naar diëtist of verpleegkundig specialist), en de optimalisatie van biliaire drainage middels het gebruik van een metalen stent ten opzichte van een plastic stent.

Meer informatie

Voor vragen over de PACAP-1 studie kunt u contact opnemen met Tara Mackay en Anouk Latenstein, arts-onderzoekers Dutch Pancreatic Cancer Group (DPCG) en Amsterdam UMC (pacap-1@pdcg.nl).
 
Voor vragen over de beslisbomen of Oncoguide kunt u contact opnemen met Kees Ebben, klinisch informaticus IKNL.
 
Gerelateerd

Landelijke trial: preoperatieve chemoradiatie bij resectabel pancreascarcinoom

Landelijke trial: preoperatieve chemoradiatie bij resectabel pancreascarcinoom

Preoperatieve chemoradiotherapie levert geen significante verbetering van de overleving van patiënten met resectabele of mogelijk resectabele alvleesklierkanker ten opzichte van eerst opereren. Dat blijkt uit een studie van Eva Versteijne (Amsterdam UMC, AMC) en collega’s. Preoperatieve chemoradiotherapie levert wel voordeel op voor de secundaire uitkomstmaten, zoals ziektevrije overleving en het percentage microscopisch volledige (R0) resecties, maar voor het definitieve bewijs van het voordeel zijn meer trials nodig.

lees verder

Variatie in chemotherapie gedaald bij uitgezaaid pancreasadenocarcinoom

Variatie in chemotherapie gedaald bij uitgezaaid pancreasadenocarcinoom

Hoewel de variatie in het voorschrijven van FOLFIRINOX en nab-paclitaxel plus gemcitabine aan patiënten met gemetastaseerd ductaal pancreasadenocarcinoom in Nederland is gedaald, kreeg tussen 2007 en 2016 nog circa een kwart van de patiënten monotherapie met gemcitabine. Dat tonen Anouk Latenstein (Amsterdam UMC, locatie AMC) en collega’s aan met behulp van data uit de Nederlandse Kankerregistratie (NKR). Zij pleiten voor een meer gestructureerde aanpak bij de implementatie van nieuwe middelen.

lees verder