Richtlijnen

Richtlijnen bieden aanbevelingen over diagnostiek en behandeling, die zijn opgesteld vanuit de meest recente inzichten en op basis van ervaringen van patiënten en zorgprofessionals. Daarmee vormen richtlijnen in feite het fundament onder het professioneel handelen in de palliatieve zorg. De onderwerpen waarvoor richtlijnen zijn opgesteld zijn ziektegericht, symptoomgericht en doelgroepgericht.  

Richtlijnen zijn waar mogelijk en bij voorkeur gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek (evidence based). Daar waar geen wetenschappelijk bewijs is omdat er bijvoorbeeld onvoldoende literatuur beschikbaar is, zijn richtlijnen consensus based. In dat geval zijn ze gebaseerd op de expertise en ervaringen van zorgprofessionals en zorggebruikers.

Doel richtlijnen

Richtlijnen bieden een handvat voor de brede en multidisciplinaire groep zorgprofessionals die werkzaam zijn in de palliatieve zorg. Hiermee kunnen zij vanuit een multidimensionele benadering de kwaliteit van zorg verhogen en beter invulling geven aan wensen, waarden en behoeften van de patiënt en naasten zoals beschreven in het Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland.

Meerwaarde

Richtlijnen zijn van grote waarde voor zorgverleners omdat ze:

  • de snel groeiende informatiestroom voor zorgverleners hanteerbaar maken
  • zo veel mogelijk aansluiten bij de actuele kennis en ontwikkelingen waardoor zorgverleners met richtlijnen altijd up-to-datekennis hebben over een bepaald onderwerp
  • te gebruiken zijn als handig naslagwerk in de dagelijkse praktijk

Tot slot bieden richtlijnen meerwaarde voor transparantie, eenduidig handelen en een basis voor multidisciplinaire samenwerking.

Ontwikkeling richtlijnen

Nieuwe en gereviseerde richtlijnen komen tot stand na een uitgebreide analyse van wetenschappelijke literatuur en op basis van de ervaringen van zorgverleners en patiënten via hun organisaties. De ontwikkeling van nieuwe richtlijnen en de revisie van bestaande richtlijnen vindt plaats binnen richtlijnwerkgroepen met procesbegeleiding door IKNL. Dit zijn multidisciplinaire teams, bestaande uit onder meer artsen, verpleegkundigen, psychologen, maatschappelijk werkenden én patiënten die allen door hun achterban gemandateerd zijn. Er wordt daarbij gewerkt volgens de geldende richtlijneisen. Zo nodig worden richtlijnen modulair gereviseerd.

Een aantal verouderde richtlijnen Palliatieve zorg die veelal niet voldoen aan de huidige kwaliteitseisen van richtlijnherziening worden versneld geüpdatet; dit is voor eind 2021 gerealiseerd. Dit is de ambitie van IKNL en KNMG en staat beschreven in het Meerjarenplan richtlijnen Palliatieve zorg.  

Het Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland vormt een van de uitgangspunten voor de revisie van richtlijnen. Hierin staat beschreven wat onder goede palliatieve zorg wordt verstaan en daarmee vormt het kwaliteitskader als het ware de kapstok, waaronder de richtlijnen hangen die meer details en verdieping bieden. Kwaliteitskader en richtlijnen vormen zo een integraal geheel. 

Waar vindt u de richtlijnen?

U vindt de richtlijnen Palliatieve zorg op de website Pallialine. Op de homepage staat een overzicht van de meest recente richtlijnen en richtlijnen in ontwikkeling. Van alle richtlijnen zijn samenvattingskaartjes beschikbaar in pdf of (op handzaam formaat) in gedrukte vorm. Via onze webshop kunt u de samenvattingskaartjes downloaden of bestellen.

Samenvattingen van alle richtlijnen en het Palliatieve zorg formularium zijn in de app Palliarts te raadplegen.

Van veel richtlijnen zijn patiëntversies gemaakt. Ze zijn onder andere te vinden op: kanker.nl, ongeneeslijk.nl en thuisarts.nl.

Enkele richtlijnen en het Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland zijn ook in het Engels beschikbaar.

Meer informatie

Voor vragen over richtlijnen kunt u contact op nemen met Elske van der Pol.