Uitleg NKR cijfers

Via NKR cijfers kunt u zelf de incidentie, prevalentie, overleving en sterfte van elke kankersoort uitdraaien. U krijgt dan een tabel met cijfers en daaronder een grafiek te zien.

Bron

De incidentie, prevalentie en overleving komen uit de Nederlandse Kankerregistratie beheerd door IKNL.

De sterftecijfers komen uit de doodsoorzakenstatistiek van het Centraal bureau voor Statistiek (CBS). Deze is gebaseerd op de oorzaak van overlijden die door de arts is aangegeven. 

Wilt u refereren naar onze cijfers? Gebruik dan volgende referentie:
Nederlandse Kankerregistratie (NKR), IKNL. Verkregen via iknl.nl/nkr-cijfers, op [vul datum in].

Incidentie

De incidentie is het aantal nieuwe diagnoses per jaar. 

Als 'eenheid' kunt u kiezen tussen aantal, CR, ESR en WSR.

Aantal is (een indicatie van) hoeveel nieuwe diagnoses van een bepaald type kanker in een bepaalde periode en-/of regio gesteld worden.

De CR (Crude Rate/ ruwe incidentie) is het aantal nieuwe gevallen per 100.000 personen. Op NKR cijfers gaat het over het aantal nieuwe gevallen per 100.000 personen in de Nederlandse bevolking. De CR geeft een eerste indruk over het voorkomen van kanker in een bepaalde bevolking. Met de CR kun je de incidentie vergelijken over de tijd of tussen regio’s in Nederland Zo kunnen we zien of kanker echt vaker/minder voorkomt of dat een stijging/daling van de ruwe incidentie (deels) veroorzaakt wordt door bevolkingsgroei/krimp.  

Omdat het ruwe incidentiecijfer doorgaans hoger uitvalt als in een bepaalde regio relatief veel ouderen wonen, is het gebruikelijk om het incidentiecijfer te standaardiseren voor de leeftijdsopbouw in de bevolking. Meestal wordt voor deze standaardisatie de Europese bevolkingsopbouw gebruikt (ESP, 1976), wat resulteert in de European Standardized Rate (ESR).

De World Standardized Rate (WSR) is een minder vaak gebruikte maat in Europa. De reden hiervoor is dat de leeftijdsopbouw van de wereldbevolking ook in grote mate bepaald wordt door Azië en Afrika, waar de leeftijdsopbouw in grote mate verschilt van Europa. 

De incidentie die op dit moment getoond wordt in NKR cijfers betreft gegevens zoals beschikbaar in de Nederlandse Kankerregistratie op 28 januari 2019. 

Prevalentie

De prevalentie van kanker omvat alle mensen die nog in leven zijn op een bepaalde datum en bij wie ooit een vorm van kanker is vastgesteld. 

Standaard toont deze 5-jaarsprevalentie. Door in NKR cijfers op prevalentie te klikken, kunt u ook kiezen voor de 10-jaarsprevalentie of de 20-jaarsprevalentie. Dan toont dus het aantal mensen dat nog in leven is respectievelijk 10 of 20 jaar na de diagnose. 

Dit is dus een diverse groep die onder meer personen omvat die genezen zijn van hun ziekte en ook personen bij wie net de diagnose kanker is gesteld. Bijvoorbeeld de 5-jaarsprevalentie op datum 1 januari 2018 betreft alle nog in leven zijnde kankerpatiënten waarbij kanker is vastgesteld in de 5 jaar die hieraan vooraf zijn gegaan. De 10-jaarsprevalentie en 20-jaarsprevalentie omvatten de patiënten waarbij kanker is vastgesteld in respectievelijk de 10 jaar en 20 jaar voor 1 januari 2018.

De prevalentie die op dit moment getoond wordt in NKR cijfers betreft de gegevens zoals beschikbaar in de NKR op 8 februari 2019.

Sterfte

De sterfte aan kanker betreft het aantal patiënten dat in een bepaalde periode (meestal 1 jaar) overlijdt aan kanker.

Als 'eenheid' kunt u kiezen tussen aantal, CR, ESR en WSR.

Om de sterfte te kunnen volgen in de loop van de tijd of tussen regio's te vergelijken, wordt sterfte vaak weergegeven als het aantal sterfgevallen per 100.000 personen per jaar: het (ruwe) sterftecijfer (in het Engels: crude rate [CR]).

Omdat het ruwe sterftecijfer doorgaans hoger zal uitvallen indien in een bepaalde regio relatief veel ouderen wonen, is het gebruikelijk om het sterftecijfer te standaardiseren voor de leeftijdsopbouw. Meestal wordt hiervoor de Europese bevolking gebruikt, wat resulteert in de European Standardized Rate (ESR).

De World Standardized Rate (WSR) is een minder vaak gebruikte maat. 

De sterfte die op dit moment getoond wordt in NKR cijfers betreft gegevens zoals beschikbaar bij CBS op 25 januari 2019.

Overleving

Overleving is het percentage patiënten dat na een bepaald aantal jaren na diagnose nog in leven is.

NKR cijfers presenteert de relatieve overleving. De 5-jaars relatieve overleving beschrijft het percentage patiënten met een ziekte dat in leven is, vijf jaar nadat de ziekte is gediagnosticeerd, gedeeld door het verwachte percentage in leven op basis van levensverwachting in de algemene bevolking met dezelfde leeftijd en geslacht. De relatieve overleving is met andere woorden de kans op overleving in een hypothetische wereld waarin geen andere doodsoorzaken bestaan. Deze correctie geeft een overlevingsgetal welke een benadering voor de zogeheten kankerspecifieke overleving. Vitale status gegevens zijn beschikbaar tot 1 februari 2019.

De overleving is weer te geven per geslacht, per leeftijdsgroep bij diagnose, per periode van diagnose en per stadium bij diagnose (TNM-classificatie).

Toelichting beschikbaarheid overlevingsgegevens

Toelichting berekening overleving