COVID-19 en borstkanker

Het aantal nieuwe borstkankerdiagnoses is vanaf week 9 gedaald. Het is nog niet op het niveau van het gemiddelde aantal borstkankerdiagnoses in de weken voor de COVID-19-pandemie. Dit blijkt uit de voorlopige cijfers uit de Nederlandse Kankerregistratie op basis van de voorlopige diagnoses in de landelijke pathologiedatabase PALGA. 

Ontwikkeling in aantal diagnoses: Wat zien we?

Als gevolg van de COVID-19-crisis is er vanaf week 9 een daling in aantal diagnoses van borstkanker te zien. Het aantal diagnoses borstkanker is met de helft gedaald, van rond de 420 patiënten naar rond de 220 patiënten per week. De daling lijkt veroorzaakt te worden doordat vrouwen met klachten minder snel naar de huisarts gaan, minder snel worden doorverwezen naar het ziekenhuis of minder snel het diagnostische traject in het ziekenhuis doorlopen. Daarnaast heeft het stopzetten van het bevolkingsonderzoek hier grote invloed. De daling in kankerdiagnoses is bij alle kankersoorten te zien. Het aantal diagnoses blijft ongeveer een kwart lager dan gebruikelijk. De cijfers van de laatst gerapporteerde weken en met name de laatste week kunnen in volgende updates nog bijgesteld worden. 

Bevolkingsonderzoek

Het bevolkingsonderzoek borstkanker is op 16 maart (week 12) stopgezet. In het bevolkingsonderzoek worden vrouwen van 50-74 jaar eens per twee jaar uitgenodigd voor een mammografie (borstfoto). Normaal gesproken wordt bij ongeveer de helft van de patiënten in de leeftijdsgroep 50-74 de borstkanker via het bevolkingsonderzoek ontdekt. We verwachten daarom dat het stopzetten van de screening leidt tot een afname van het aantal diagnoses. Omdat de gemiddelde tijd tussen de afname van de mammografie en de diagnose twee weken is, is dit effect pas zichtbaar in de cijfers vanaf week 14. 

Vanaf week 14 zien we inderdaad dat het aantal diagnoses in de groep vrouwen die in aanmerking komt voor het bevolkingsonderzoek (groene lijn, 50-74 jaar) sterk is gedaald, en sterker dan in de overige leeftijdsgroepen. Dit is een aanwijzing dat het stopzetten van het bevolkingsonderzoek inderdaad het aantal diagnoses in deze leeftijdsgroep nog meer heeft doen dalen. Dat is wat we eigenlijk ook verwachten, omdat het bevolkingsonderzoek nog niet is opgestart. De staatsecretaris heeft aangegeven dat het bevolkingsonderzoek borstkanker, bij voldoende beschikbaarheid van persoonlijke beschermingsmiddelen, medio juni weer opstart. 

Wat verwachten we?

De aantallen voor de komende weken zullen een combinatie zijn van de effecten van het stopzetten van de screening en het herstel van de reguliere zorg.

Tijdslijn

Monitoren

IKNL monitort de gevolgen van de COVID-19 crisis op de kankerzorg en bericht hierover op de webpagina www.iknl.nl/covid-19