Pilot aanpassingsstoornis

Veel (ex-)kankerpatiënten hebben naast lichamelijke ook psychische klachten. Tijdens de Pilot Aanpassingsstoornis krijgen (ex-)kankerpatiënten met psychische klachten (aanpassingsproblemen) de behandeling tijdelijk weer vergoed. Ook vindt onderzoek plaats naar de kosteneffectiviteit. Aan de hand van deze resultaten moet duidelijk worden of structurele vergoeding vanuit de basisverzekering haalbaar is.

De vergoeding voor behandeling van een aanpassingsstoornis is in 2012 uit het basispakket gehaald. Dat heeft gevolgen voor veel (ex-)kankerpatiënten met psychische klachten: zij krijgen niet de zorg waar zij behoefte aan hebben, vergoed. In 2016 is de richtlijn Aanpassingsstoornis bij patiënten met kanker opgesteld. Daarmee is het nu mogelijk om de psychosociale zorg duurzaam in te richten. Daaraan moeten de resultaten van deze pilot bijdragen. De pilot loopt tot 1 september 2021. 

Doelgroep

Patiënten met een voorgeschiedenis met kanker bij wie aanwijzingen zijn voor de aanwezigheid van een aanpassingsstoornis (psychische klachten) behoren tot de doelgroep van de pilot. Deze patiënten:

  • zijn 18 jaar of ouder;
  • hebben de acute fase van diagnostiek en intensieve behandeling (operatie, radiotherapie, chemotherapie) afgerond;
  • hebben een curatief of palliatief perspectief.

Deelname pilot

De patiënt krijgt de behandeling van de aanpassingsstoornis tijdens de duur van de pilot vergoed vanuit de pilot. Zolang de maatregelen rondom het coronavisus (COVID-19) gelden, kunnen -afhankelijk van de mogelijkheden van de behandelaar- de intake en behandelingen ook op afstand plaatsvinden (via e-health/e-consult). Het eigen risico van de patiënt wordt niet aangesproken. Behandelaren declareren rechtstreeks bij IKNL. De patiënt vult tweemaal een vragenlijst in om zijn of haar kwaliteit van leven te monitoren (na intake en na afronding van de behandeling). 

Wie behandelen in de pilot

De behandelaren zijn in de oncologie gespecialiseerde BIG-geregistreerde behandelaren uit het deskundigenbestand van de NVPO. Dit zijn de volgende disciplines:

  • GZ-psycholoog
  • psychotherapeut
  • klinisch psychloog
  • psychiater

Behandelaren uit het NVPO-deskundigenbestand die deelnemen aan de pilot hebben een aanvullende training gevolgd voor de behandeling conform de richtlijn Aanpassingsstoornis. Zie kanker.nl/verwijsgids

De pilot wordt gecoördineerd door ZonMw in samenwerking met IKNL en het Landelijk Overleg Psychosociale Oncologische Zorg. Dit is een samenwerkingsverband van KWF Kankerbestrijding, IKNL, NFK, NVPO, IPSO, V&VN Oncologie, KNGF-NVFL en PAZ/LVMP. Het Landelijk Overleg Paramedische en Psychosociale Oncologische Zorg zet zich al jaren in voor goede toegankelijkheid van passende psychosociale zorg voor (ex)kankerpatiënten.

Verwijzing

Heeft een van uw patiënten aanpassingsproblemen vanwege kanker en behoefte aan psychologische hulp terwijl de acute fase van de behandeling is afgerond? Dan kunt u hem of haar verwijzen naar een hiervoor geschoolde GZ-psycholoog, klinisch psycholoog, psychotherapeut of psychiater die deelneemt aan de pilot of een deelnemend Psycho-Oncologisch Centrum.

> Ga naar kanker.nl/verwijsgids 
> Selecteer een psychosociale zorgverlener in uw regio en verwijs uw patiënt. 
> Neem in de verwijsbrief de vermelding op ‘vermoeden op aanpassingsstoornis na/bij kanker’.  

Doel pilot

De pilot is 1 maart 2018 gestart en loopt tot 1 september 2021. De resultaten van de pilot dragen bij aan de besluitvorming rond de financiering van de behandeling van de aanpassingsstoornis bij kanker.
De belangrijkste onderzoeksvragen zijn:

  • Hoeveel patiënten met kanker lijden aan een aanpassingsstoornis?
  • In welke mate verbetert de kwaliteit van leven van de (ex-)patiënt met kanker door behandeling volgens de richtlijn?
  • Is het vroegtijdig signaleren en behandelen van (ex-)patiënten met kanker die de diagnose aanpassingsstoornis hebben kosteneffectief?

Handleidingen

Meer informatie

Voor vragen over de pilot kunt u contact opnemen met Chantal Lammens.

Lees ook het artikel over de pilot aanpassingsstoornis in De Eerstelijns