Extra aandacht nodig voor effect darmkankeroperatie op oudere patiënt

Oudere patiënten die binnen een jaar sterven na een darmkankeroperatie, overlijden voornamelijk aan de gevolgen van de dikkedarmtumor. Aangezien de kans op recidieven gedurende dit tijdsbestek niet groot is, suggereert de verhoogde sterfte in het eerste jaar een langdurig effect ten gevolge van de chirurgie. Dat geldt vooral voor oudere patiënten. Chirurg dr. Jan Willem Dekker  (LUMC) en collega’s pleiten daarom voor extra aandacht voor het beperken van fysiologische effecten van de operatie bij oudere patiënten en betere nazorg na ontslag uit het ziekenhuis.

De 1-jaarssterfte na darmkankerchirurgie is hoog en verklaart de aanwezigheid van leeftijdsgerelateerde verschillen ten aanzien van de overleving van dikkedarmtumoren. Om beter inzicht te krijgen in de etiologie, is in deze studie de doodsoorzaak van deze patiënten bestudeerd.

Patiëntenpopulatie
Hiervoor werden de gegevens gebruikt van alle patiënten (n = 1.924) die tussen 2006 - 2008 een resectie ondergingen vanwege stadium I-III dikkedarm- en endeldarmkanker in West-Nederland. Deze data werden samengevoegd met de doodsoorzaak van patiënten aan de hand van gegevens van het Centraal Bureau voor de Statistiek Nederland. Om de oversterfte binnen deze groep patiënten te berekenen, werd een vergelijking gemaakt met de algemene, Nederlandse bevolking.

Uit de analyses blijkt dat 13,2 procent van de patiënten kwam te overlijden in het eerste postoperatieve jaar. De 1-jaarssterfte nam toe met het stijgen van de leeftijd van de patiënt en liep op tot 43 procent bij oudere patiënten die een spoedoperatie ondergingen. Bij 75 procent van de patiënten werd de doodsoorzaak toegeschreven aan de kanker. Bij 25 procent van alle geregistreerde patiënten werd de mortaliteit toegeschreven aan postoperatieve complicaties. Oudere patiënten met een comorbiditeit stierven vaker ten gevolge van complicaties (p <0,01). De kans om te overlijden aan andere oorzaken was vergelijkbaar met de achtergrondsterfte per leeftijdsgroep.

Focus fysiologische effecten en nazorg
Dr. J.W.T. Dekker  en collega’s concluderen aan de hand van het bestudeerde cohort patiënten dat binnen een jaar na operatie kwam te overlijden, de doodsoorzaak van deze patiënten voornamelijk toegeschreven moet worden aan de dikkedarmkanker. Echter, omdat niet te verwachten valt dat binnen dit cohort het aantal sterfgevallen door recidieven zeer hoog is, is de overmaat aan 1-jaarsmortaliteit waarschijnlijk een langdurige effect van de chirurgie, vooral bij oudere patiënten.

Om die reden moet de focus bij deze patiënten meer gericht zijn op het beperken van de fysiologische effecten van de operatie en betere nazorg na ontslag uit het ziekenhuis. Hoewel doodsoorzaakgegevens met enige voorzichtigheid geïnterpreteerd moeten worden, en geen duidelijke conclusies getrokken kunnen worden over de etiologie van de oversterfte in het eerste jaar, lijkt deze oversterfte vooral een langdurig effect van de chirurgie, met name bij oudere patiënten.

• J.W.T. Dekker, G.A. Gooiker, E. Bastiaannet, C.B.M. van den Broek, L.G.M. van der Geest, C.J. van de Velde, R.A.E.M. Tollenaar en G.J. Liefers namens de stuurgroep ‘Quality Information System Colorectal Cancer': ‘Cause of death the first year after curative colorectal cancer surgery; a prolonged impact of the surgery in elderly colorectal cancer patients'. Eur J Surg Oncol. 2014.

Gerelateerd

Effect chirurgie op ouderen met dikkedarmkanker en een functionele afhankelijkheid

Een operatie heeft, mits ingebed in een onco-geriatrisch zorgpad, een positief effect op de kwaliteit van leven van oudere patiënten met dikkedarmkanker met een functionele afhankelijkheid. Matig functionele afhankelijkheid mag volgens Daniël Souwer (HagaZiekenhuis) en collega’s géén generieke reden zijn om een operatie bij ouderen achterwege te laten. Een belangrijke bevinding die artsen dienen te betrekken bij gedeelde besluitvorming. Aanvullend onderzoek kan uitwijzen of onco-geriatrische zorg op zichzelf de negatieve impact van chirurgie beperkt of dat deze zelfs bijdraagt aan verbetering van de gezondheidsgerelateerde kwaliteit van leven van oudere patiënten met dikkedarmkanker.

lees verder

Overleving ouderen (85 jaar en ouder) na colorectale chirurgie beïnvloedbaar

Onder zeer oude patiënten (85 jaar en ouder) met colorectale kanker blijft het sterftecijfer hoog in het eerste jaar na de behandeling. Dat concluderen Amanda Bos (IKNL) en collega’s in een studie met gegevens van ruim 52.000 patiënten uit de Nederlandse Kankerregistratie (NKR) die tussen 2008 en 2013 zijn geopereerd. Hoewel de leeftijdsgebonden overlevingsverschillen verdwenen na correctie voor sterfte door andere oorzaken, zagen de onderzoekers gunstige trends in de tijd ten aanzien van de 1-jaarsmortaliteit na colorectale chirurgie. Deze bevinding onderstreept dat de overleving van ouderen na een ingrijpende operatie beïnvloedbaar is.

lees verder