Beter inzicht in psychische, sociale en fysieke gevolgen van dikkedarmkanker

Namens het Landelijk Overleg Psychosociale Oncologie gaat IKNL vanaf maart 2018 aanvullende items registreren over dikkedarmkanker (naast borstkanker) in de Nederlandse Kankerregistratie (NKR) voor het project ‘Transparantie psychosociale gevolgen en zorg bij kanker’. Het gaat hierbij om frequentie van afname en bespreken van een signaleringsinstrument voor fysieke, psychische en/of sociale problemen, het gebruikte signaleringsinstrument en eventuele verwijzing naar psychosociale, paramedische en medisch specialistische revalidatiezorgverleners. Deelnemende ziekenhuizen ontvangen een rapportage van de bevindingen op ziekenhuisniveau. Ook kunnen verpleegkundig(en) (specialisten) deelnemen aan een e-learningmodule en masterclasses.

Kanker heeft een grote impact op het leven van patiënten. Psychische en sociale ondersteuning en aanvullende zorg is voor veel patiënten essentieel. Aandacht voor de kwaliteit van leven bij kanker start idealiter preventief tijdens of zelfs voor de behandeling. Het detecteren van problemen op fysiek, psychisch en/of sociaal vlak is op dit moment in de meeste gevallen nog geen integraal onderdeel van de oncologische zorg. Dit heeft tot gevolg dat patiënten met kanker in de praktijk onvoldoende op de hoogte zijn en gebruik maken van psychosociale, paramedische en medisch specialistische revalidatiezorg.

Vergroten bewustwording
Het project ‘Transparantie psychosociale gevolgen en zorg bij kanker’ voorziet in het vergroten van de bewustwording van zorgprofessionals. Een belangrijke voorwaarde om de zorg voor deze patiënten te verbeteren, is meer aandacht voor de gevolgen op het vlak van fysiek, psychisch en/of sociaal functioneren. Dit wordt gedaan door:

  • Inzicht bieden in de stand van zaken van psychosociale, paramedische en medisch specialistische revalidatiezorg bij kanker door registratie van specifieke items in de Nederlandse Kankerregistratie (NKR) en het terugkoppelen van deze spiegelinformatie aan zorgprofessionals.

  • Het inzetten van landelijke verbetertrajecten, zoals het aanbieden van een nog te ontwikkelen e-learningmodule en masterclasses ten behoeve van het vergroten van de kennis en vaardigheden over de gevolgen van kanker op fysiek, psychisch en/of sociaal vlak en de rol van zorgprofessionals binnen de oncologie.

Terugkoppeling spiegelinformatie NKR
Datamanagers van de NKR gaan bij aanvang van het project - vanaf medio maart 2018 - en bij afronding (Q2 2019) relevante informatie verzamelen over inzet van een signaleringsinstrument (frequentie van afname en bespreking) en eventuele verwijzing naar psychosociale, paramedische en medisch specialistische revalidatiezorgverleners.

Deze informatie wordt na afloop gerapporteerd aan alle ziekenhuizen die zorg verlenen aan patiënten met dikkedarm- of borstkanker. Op deze wijze krijgen ziekenhuizen beter inzicht in de implementatiegraad van de psychosociale zorg binnen hun instelling en kunnen ze waar nodig verbeteracties in gang zetten. Verder kunnen verpleegkundigen en verpleegkundig specialisten vanaf september 2018 tegen een geringe vergoeding deelnemen aan een e-learningmodule, waarin onder meer aandacht wordt geschonken aan het adequaat signaleren en bespreken van problemen (fysiek, psychisch en/of sociaal) bij patiënten.

Praktische informatie
Het project ‘Transparantie psychosociale gevolgen en zorg bij kanker’ loopt van juli 2017 tot juni 2019 en wordt gefinancierd door het Zorginstituut Nederland. Meer informatie is verkrijgbaar bij Miranda Velthuis, adviseur en projectleider.

Gerelateerd

Darmkankerpatiënt krijgt inzicht in eigen kwaliteit van leven én van lotgenoten

Behandeling van darmkanker heeft een grote impact op de kwaliteit van leven van patiënten. Deze mensen hebben vaak last van klachten en symptomen die nog jaren ná diagnose en behandeling kunnen aanhouden. In samenwerking met PLCRC is IKNL een project gestart, waarmee patiënten hun persoonlijke kwaliteit van leven kunnen volgen en vergelijken met de score van lotgenoten. Dat kan houvast bieden en extra informatie opleveren voor bijvoorbeeld een gesprek met de behandeld arts. Patiënten kunnen er ook voor kiezen om hun score te vergelijken met andere deelnemers binnen het project of delen met hun behandeld arts. Die kan hiermee tijdig inschatten of er behoefte is aan extra aandacht of aanvullende zorg.

lees verder

Meer aandacht nodig voor negatieve ziektepercepties overlevenden kanker

Zorgverleners dienen (ex-)patiënten met dikkedarmkanker met negatieve ziektepercepties te identificeren en ondersteuning te bieden bij het omgaan met hun ziekte of klachten. Wanneer mensen met negatieve ziektepercepties aangemoedigd worden, zijn zij mogelijk beter in staat tot adaptief zelfmanagement. Dat advies staat te lezen in een publicatie van Melissa Thong (AMC) en collega's in de Journal of Cancer Survivorship. Uit deze studie blijkt dat negatieve ziektepercepties, zoals emoties en ervaren gevolgen van ziekte op hun leven, samenhangen met een verhoogde mortaliteit. 

lees verder