Arts moet meer aandacht schenken aan comorbiditeiten kankerpatiënt

Kankerpatiënten met bijkomende ziekten hebben vaker een lagere, gezondheidsgerelateerde kwaliteit van leven. Deze bijkomende ziekten verklaren meer van de variatie in fysiek en emotioneel functioneren, pijn en vermoeidheid in vergelijking met sociaal-demografische factoren en kanker karakteristieken, ongeacht het type kanker. Volgens onderzoeker Pauline Vissers, Integraal Kankercentrum Zuid (IKZ) en collega's moeten artsen zich meer bewust gaan worden van de invloed van comorbiditeiten op de kwaliteit van leven van deze patiënten. 

Ook is het noodzakelijk om deze mensen psychologische ondersteuning te bieden ter ondersteuning van het zelfmanagement van de bijkomende ziekten. Dat blijkt uit een Profiel-studie van het IKZ in samenwerking met Tilburg University.

Het doel van deze studie was om het verschil in verklaarde variantie in gezondheidsgerelateerde kwaliteit van leven tussen comorbiditeit, sociaal-demografische en kankergerelateerde karakteristieken te evalueren. Deze associaties werden geëvalueerd bij patiënten met schildklier-, colorectaal kanker en (non-)Hodgkinlymfoom.

Populatie en analyses
Voor de studie werden gegevens gebruikt van drie grote bevolkingsenquêtes onder overlevenden van schildklierkanker, colorectaal kanker, en (non-)Hodgkin lymfoom. De kankerspecifieke, gezondheidsgerelateerde kwaliteit van leven (HRQol) werd gemeten met behulp van de Quality of Life Questionnaire Core 30 (QLQ-C30) van de European Organization for Research and Treatment of Cancer (EORTC). In de analyses waren het fysiek functioneren, emotioneel functioneren, vermoeidheid en pijn opgenomen.

Comorbiditeit werd gemeten met een zelfgerapporteerde vragenlijst naar de aanwezigheid van bijkomende ziekten. De relatie tussen comorbiditeit en gezondheidsgerelateerde kwaliteit van leven werd vervolgens gemeten met behulp van multivariate lineaire regressie modellen. De unieke verklaarde variantie werd gerapporteerd om vast te stellen hoeveel van de variatie in HRQoL verklaard kon worden door comorbiditeit in vergelijking met sociaal-demografische en kankergerelateerde karakteristieken.

Resultaten
In totaal werden 3.792 overlevenden van kanker opgenomen in deze analyse. De variantie in subschalen voor de kwaliteit van leven verklaard door comorbiditeiten was hoger in vergelijking met de sociaal-demografische en kankergerelateerde kenmerken voor fysiek functioneren (11-17 versus 2-4 en 1-2%, respectievelijk) en emotionele functioneren (7-17 versus 1-3 en 1-3%, respectievelijk), ongeacht het type kanker.

Bovendien verklaarde comorbiditeit 7-20 en 11-13 procent van de variantie van pijn en vermoeidheid in vergelijking tot 0-4 procent voor zowel sociaal-demografische en kankergerelateerde kenmerken. Artrose en rugpijn waren sterk geassocieerd met fysiek functioneren en pijn, terwijl depressie sterk geassocieerd was met emotioneel functioneren. Depressie en rugpijn waren sterk geassocieerd met vermoeidheid.

Bewustwording en ondersteuning
Deze studie laat zien dat comorbiditeiten meer van de variatie verklaren in fysiek en emotioneel functioneren, pijn en vermoeidheid in vergelijking met sociaal-demografische en kankergerelateerde kenmerken bij overlevenden van kanker, ongeacht het type kanker. Deze bevindingen benadrukken het belang van het corrigeren voor de aanwezigheid van bijkomende ziekten bij de beoordeling van de gezondheidsgerelateerde kwaliteit van leven van overlevenden van kanker, aldus de onderzoekers.

Kankeroverlevenden die bijkomende ziekten hebben, ervaren lagere niveaus van gezondheidsgerelateerde kwaliteit van leven. Artsen zouden zich daarom meer bewust moeten zijn van de invloed van comorbiditeit op de kwaliteit van leven van deze patiënten. Volgens de onderzoekers is het noodzakelijke deze patiënten psychologische ondersteuning aan te bieden om het zelfmanagement van bijkomende ziekten te ondersteunen.

Gerelateerd

Lagere kwaliteit van leven voor kankeroverlevenden met cardiovasculaire ziekte

Overlevenden van kanker die ten tijde van de diagnose al hart- en vaatziekten hadden, rapporteren vaker een negatief effect op hun gezondheidsgerelateerde kwaliteit van leven. Het gaat hierbij onder meer om hun algehele kwaliteit van leven, fysiek functioneren en symptomen als vermoeidheid en dyspneu. Dat concluderen Dounya Schoormans (CoRPS, Tilburg University) en collega’s in Acta Oncologica. Volgens de onderzoekers is het belangrijk dat zorgverleners extra aandacht schenken aan deze kwetsbare groep overlevenden. Daarbij dient ook rekening gehouden te worden met mogelijke progressie van cardiovasculaire aandoeningen, aangezien oncologische behandelingen cardiotoxisch kunnen zijn.

lees verder

Leeftijd, geslacht en co-morbiditeiten belangrijk bij bepalen kwaliteit van leven

Het is dringend noodzakelijk om bij rapportages en onderzoek naar de gezondheidsgerelateerde kwaliteit van leven (HRQoL) van patiënten met kanker rekening te houden met leeftijd, geslacht en aanwezigheid van (co-)morbiditeiten. Dat staat te lezen in een publicatie van Floortje Mols (Tilburg University, IKNL) en collega’s in Acta Oncologica. De onderzoekers trekken deze conclusie op basis van normatieve referentiedata die zij over een periode van vijf jaar hebben verzameld met gestandaardiseerde vragenlijsten onder een representatieve groep personen in Nederland. Deze gegevens kunnen, behalve voor wetenschappelijk onderzoek, worden gebruikt om patiënten (beter) te informeren over hun persoonlijke HRQoL-scores.

lees verder