Samen werken aan registers voor verbetering zorg patiënten met slokdarm-, maag- en alvleesklierkanker

De Dutch Upper GI Cancer Group (DUCG) en de Dutch Pancreatic Cancer Group (DPCG) en IKNL hebben op 7 september 2016 twee reglementen getekend waarin onderlinge werkafspraken zijn vastgelegd om met elkaar de zorg voor patiënten met slokdarm-, maag- en alvleesklierkanker verder te kunnen verbeteren. In de twee registers, het Slokdarm- en maagkankerregister en het Alvleesklierkankerregister, combineren partijen hun gegevens. Aanvullend zijn afspraken gemaakt over het gebruik van de gegevens.

NKR en cohortstudies
Van iedere patiënt  met kanker in Nederland leggen datamanagers van IKNL gegevens vast in de Nederlandse Kankerregistratie (NKR). Aangezien de informatiebehoefte van medisch specialisten en patiënten toeneemt, beperkt dit zich niet meer tot registratie van de tumor en de eerstelijnsbehandeling, maar is de kankerregistratie in ontwikkeling tot een patiëntvolgsysteem waarbij IKNL gegevens verzamelt van het hele zorgtraject van een patiënt. 

De transitie van de NKR naar een patiëntvolgsysteem valt samen met het initiatief voor de observationele cohortstudies Prospective Observational Cohort study of Oesophageal-gastric cancer Patients (POCOP) en PAncreatic CAncer Project (PACAP) onder auspiciën van respectievelijk de DUCG en de DPCG. De wetenschappelijke databases van deze studies zullen een ruime selectie prospectieve, observationele gegevens bevatten. 

Die gegevens kunnen worden ingezet voor het onderzoek naar (intrinsieke en omgevings)factoren, die geassocieerd zijn met overleving en patiëntgerapporteerde uitkomsten. Daarnaast is onderzoek mogelijk naar nieuwe predictieve markers voor uitkomsten van behandeling en bijwerkingen, naar meer accurate diagnostische testen en naar efficiënte surveillance strategieën.

Klinische gegevens en patiëntgerapporteerde uitkomsten
De verzameling van klinische gegevens voor POCOP en PACAP komt overeen met de verzameling van klinische gegevens van slokdarm-, maag-  en alvleesklierkanker in de NKR en valt onder de gezamenlijke regie van de DUCG, DPCG en IKNL. Zo wordt de gegevensverzameling voor deze groep patiënten landelijk dekkend en periodiek geanalyseerd en bediscussieerd met de betrokken medisch specialisten en onderzoekers. 

De twee reglementen zijn een aanvulling op het reglement van de NKR. Tevens zijn de twee reglementen van toepassing op andere vormen van gegevensverzameling (zoals patiëntgerapporteerde uitkomsten, ‘patient reported outcome measures’, PROMs) van deze patiëntengroepen in het kader van de observationele cohortstudies POCOP en PACAP.

De verzameling van patiëntgerapporteerde uitkomsten voor POCOP en PACAP vindt plaats binnen PROFIEL (Patient Reported Outcomes Following Initial treatment and Long term Evaluation of Survivorship, PROFILES). Dit maakt een goede koppeling met de NKR mogelijk.

Wetenschappelijke commissie
Op basis van de reglementen wordt een wetenschappelijke commissie (WSC) ingesteld die aanvragen voor het gebruik van gegevens uit de registers beoordeelt. Bij een positief advies van de WSC worden deze aanvragen  tijdens een wetenschappelijke vergadering van de DUCG en de DPCG besproken. Daarnaast beoordeelt de WSC aanvragen voor extra gegevensverzameling en kan de commissie gevraagd en ongevraagd advies geven aan de besturen van de DUCG en de DPCG over wetenschappelijke vraagstukken.

Gerelateerd

Laatste incidentiecijfers voor slokdarm-, maag- en HPB-tumoren

Steeds meer mensen kregen de afgelopen drie decennia een diagnose slokdarm-, alvleesklier- of leverkanker. Uitgedrukt in aantal diagnoses per 100.000 inwoners (ESR) en gecorrigeerd voor leeftijdsopbouw van de Nederlandse bevolking, is de stijging minder uitgesproken. Dat toont dat toename van het aantal diagnoses van deze kankersoorten grotendeels te verklaren is door de gestegen leeftijd van de bevolking. Het aantal tumoren van galblaas en galwegen bleef nagenoeg stabiel, terwijl het aantal diagnoses van maagkanker is gedaald.

lees verder

Proefschrift: overleving patiënten met slokdarm- en maagkanker toegenomen

De overleving van patiënten met slokdarmkanker is de afgelopen 26 jaar aanzienlijk toegenomen. Waarschijnlijk is dit het gevolg van chemoradiotherapie voorafgaand aan de operatie, in combinatie met het concentreren van slokdarmkankeroperaties in gespecialiseerde ziekenhuizen. In recentere jaren is de overleving van patiënten met maagkanker eveneens verbeterd, zo blijkt uit het proefschrift dat Margreet van Putten (IKNL) 25 mei 2018 verdedigt aan de Erasmus Universiteit. De variatie tussen ziekenhuizen wat betreft behandeling en impact daarvan op de overleving blijft volgens de promovenda een aandachtspunt. Dit geeft aan dat de besluitvorming rondom de behandeling van patiënten met slokdarm- en maagkanker nog verder kan worden geoptimaliseerd. 

lees verder